สุขภาพดีอายุยืน
เสริมสร้างสุขภาพดีอายุยืน「กุซุยมุน : ปริมาณยาและอาหารที่ร่างกายควรได้รับต่อวันเพื่อสุขภาพ」

เป็นที่รู้กันว่าโอกินาวาเป็นเมืองที่ผู้คนมีอายุเฉลี่ยยืนยาวมากที่สุดในโลก เนื่องจากสภาพภูมิอากาศที่อบอุ่น, ทะเลที่สวยงาม, พื้นที่กว้างใหญ่อันอุดมสมบูรณ์, ผู้คนอัธยาศัยดี, พืชผลที่ได้จากการเพาะปลูก และวิธีการทำอาหาร

ในโอกินาวามีคำว่า “นุจิกุซุย (ยาแห่งชีวิต)” เป็นคำที่ใช้กับสิ่งที่เยียวยาร่างกายและจิตใจ เช่น ความรักของแม่, ความอร่อยของอาหาร, ความใจดีของผู้คน, ทัศนียภาพอันน่าทึ่ง เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รากความคิดเกี่ยวกับอาหารที่มีการรับรู้สูง “กุซุยมุน (อาหารที่มีคุณสมบัติเป็นยา)” และวิธีคิดเกี่ยวกับอาหารที่ทานเพื่อสุขภาพที่ดีอย่าง「ยาและอาหารปริมาณที่ดีต่อสุขภาพในหนึ่งวัน」กับ「ยาและอาหารที่มีต้นกำเนิดเดียวกัน」ด้วยเหตุนี้ ที่โอกินาวาหลังจากรับประทานอาหารเสร็จเรียบร้อยจะใช้คำขอบคุณว่า “กุซุยไนบิทัน” ที่มีความหมายว่า “กลายเป็นยาแล้ว” ต่ออาหารที่ได้รับประทาน

ในความเป็นจริง เมื่อย้อนกลับไปดูการรับประทานอาหารของชาวโอกินาวาแต่ดั้งเดิม มักทานอาหารที่มีความสมดุลโดยมีหัวมันเป็นอาหารหลัก, ผักที่มีสีเขียวเหลืองและเต้าหู้จำนวนมาก, ทานปลาและสาหร่ายทะเลบ่อยครั้ง และทานเนื้อหมูในปริมาณที่ไม่มากไม่น้อยจนเกินไป เนื้อหมูมักนำไปต้มโดยส่วนที่นำมาเสิร์ฟนั้นเป็นส่วนที่ได้นำไขมันที่ลอยมาบนผิวน้ำออกไปหมดแล้ว ดังนั้นมวลไขมันของหมูจึงลดลงไปกว่าครึ่งและคอเลสเตอรอลที่ไม่ดีก็ถูกเอาออกไปเช่นกัน จึงสามารถทานเพื่อรับคอลลาเจนที่มีสรรพคุณดีต่อผิวพรรณที่สวยงาม อาหารโอกินาวาจึงเป็นเป็นยาแห่งชีวิตที่ช่วยให้ชีวิตยืนยาว

ลดการใช้เกลือ และใช้ซุปแทน "อาจิคูตา"

ความอร่อยของอาหารโอกินาวามีคำที่แสดงคำชมว่า “อาจิคูตา” หรือจะแปลตรงตัวว่า “รสชาติที่เข้มข้น” ทว่าความเข้มข้นไม่ได้หมายถึงการปรุงรสเข้มด้วยเกลือหรือเครื่องปรุงรส เพราะอาหารที่เป็นของต้มหรือของผัดในโอกินาวานั้น ในสมัยก่อนจะใช้น้ำซุปที่ใส่เกลือหรือเครื่องปรุงไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ดังนั้นคำว่า “อาจิคูตา” จึงหมายถึง รสอร่อย, รสชาติที่มาจากวัตถุดิบโดยแท้และปรุงรสอาหารด้วยซุปรสเข้มข้นนี้ เนื่องจากในโอกินาวา ซุปส่วนใหญ่ที่ถูกนำมาใช้เป็นซุปปลาคัตสึโอะ ซึ่งปริมาณปลาคัตสึโอะขูดแห้งที่นำมาทำอาหารนี้จัดอยู่ในอันดับ 1 ของญี่ปุ่น ส่งผลให้อาหารและซุปของโอกินาวามีความเกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิด

วัฒนธรรมการทานซุปและอาหารของโอกินาวา นอกจากซุปปลาคัตสึโอะแล้วยังมีการใช้ซุปหมู โดยซุปหมูที่ใช้นั้นเป็นน้ำซุปที่เหลือจากการต้มเนื้อหมูและนำเนื้อหมูออก และมีการใช้ซุปหมูเป็นหลักในการทำอาหารกับข้าวและซุปของโอกินาวาโซบะ คำว่า “อาจิคูตา” ยังมีความหมายว่า “รสเข้มข้น” อีกด้วย เมื่อนำซุปปลาคัตสึโอะและซุปหมูมารวมกันนั้นจะให้รสชาติอันกลมกล่อม นอกจากนี้ เห็ดชิตาเกะตากแห้งที่ถูกนำมาทำเป็นซุปอันแสนอร่อยนั้นก็เป็นซุปอันดับต้นๆ ของประเทศ อีกด้านหนึ่ง โอกินาวานั้นไม่มีประเพณีการทานผักดองเกลือเหมือนที่อื่นๆ ในประเทศญี่ปุ่น และนี่ก็กล่าวได้ว่าการลดปริมาณเกลือในอาหารนั้นเป็นเคล็ดลับของการมีอายุยืน

สุดยอดอาหารอันแสนภาคภูมิใจในระดับโลกของโอกินาวา

เราได้แนะนำไปแล้วกับคำว่า “นุจิกุซุย” ซึ่งที่โอกินาวานั้น จะเป็นการนำวัตถุดิบที่เข้ากับสภาพร่างกายและความเจ็บป่วยนั้นใส่ผสมลงไปในอาหาร โดยในปัจจุบันได้มีการรับรองผลทางวิทยาศาสตร์เพิ่มมากขึ้น รวมทั้งอาหารและสินค้าแปรรูปมากมายที่มีวางจำหน่ายอยู่ด้วย ดังนั้น เราจึงขอแนะนำวัตถุดิบที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพอันเป็นตัวแทนของโอกินาวาที่มีคุณค่าทางโภชนาการและมีประโยชน์ต่อสุขภาพสูง

มะระ

มะระเป็นพืชตระกูลแตงที่มีความขมมาก เพราะอุดมด้วยวิตามินซีจึงมีคุณสมบัติช่วยป้องกันอาการอ่อนเพลียจากอากาศร้อนและฟื้นฟูความเหนื่อยล้า อีกทั้งยังอุดมด้วยเบต้าแคโรทีน, ธาตุเหล็ก และแคลเซียม จึงมีสรรพคุณป้องกันโรคต่างๆ ที่เกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวัน สามารถบรรเทาอาการบวมและท้องผูก ช่วยให้ผิวพรรณสวยขึ้นและต่อต้านริ้วรอย เมนูดังของมะระในโอกินาวาก็คือ (โกยาจัมพุรุ (มะระผัดไข่))

ซูนุย(สาหร่ายโมซุกุ)

สาหร่ายโมซุกุเป็นหนึ่งในพันธุ์สาหร่ายทะเลที่มีส่วนผสมของ “สารอาหารฟูคอยแดน” อยู่มาก สารอาหารฟูคอยแดนมีสรรพคุณช่วยป้องกันอาการที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวัน เช่น อาการภาวะหลอดเลือดแข็งตัวที่ดูดซึมน้ำตาลและคอเลสเตอรอลอย่างรวดเร็ว, โรคหลอดเลือดในสมอง, ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตาย และโรคอ้วนได้อีกด้วย นิยมนำมาทานโดยการใส่น้ำส้มหรือทอดเทมปุระ

ส้มชีกวาซ่า

เนื่องจากส้มชีกวาซ่าอุดมไปด้วยกรดซิตริก มีโนบิลิตินที่เป็นสารอาหารที่อยู่ในผลไม้ตระกูลส้มเป็นจำนวนมาก และมีโพลีฟีนอลที่มากกว่าส้มชนิดอื่นถึง 400 เท่า อีกทั้งยังช่วยต่อต้านริ้วรอยด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ นอกจากจะใช้ปรุงรสในอาหารต่างๆ แล้ว ยังถูกใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเครื่องสำอางชั้นเลิศที่ให้ผิวพรรณสวยงาม

อูจิ (อ้อย)

อูจิหรืออ้อย เป็นพืชที่ถูกปลูกมากที่สุดในโอกินาวา “น้ำตาลอ้อย” ซึ่งทำมาจากน้ำอ้อยที่นำมาต้มนั้นอุดมด้วยแคลเซียมและแร่ธาตุต่างๆ นอกจากนี้ กากของอ้อยที่เรียกว่า “ชานอ้อย” นั้นมีใยอาหารจำนวนมาก ถูกนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์แป้งต่างๆ โดยเป็นสินค้าที่มีผู้ให้ความสนใจในเรื่องช่วยการขับถ่าย

"เกเท" และ "นังคุรุไนซา"

กล่าวกันว่าผู้คนที่อาศัยอยู่ในโอกินาวา เมื่อเทียบกับที่อื่นแล้วผู้คนจะมีความเครียดน้อยกว่า ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเคล็ดลับความอายุยืน ที่โอกินาวานี้มีคำว่า “เทเก” ที่แสดงถึงอุปนิสัยอันใจกว้างไม่ถือโทษของชาวโอกินาวา มีความหมายว่า “พอดี” เป็นคำที่ใช้ในเวลาเป็นห่วงต่ออีกฝ่ายหรือเพื่อให้ผ่อนคลายจิตใจ นอกจากนี้ยังมีคำคล้ายๆ กัน คือ “นังคุรุไนซา” ถูกใช้ในความหมายว่า หากได้ทำสิ่งที่ถูกต้องแล้ว “จะสามารถสะสางได้ (จะได้รับผลตอบแทนในสักวันหนึ่ง)” ซึ่งคำเหล่านี้ไม่ได้หมายถึงลักษณะนิสัยอันใจกว้างของผู้คนในประเทศทางตอนใต้เท่านั้น แต่เป็นคำที่แสดงถึงความแข็งแรงและความแจ่มใสของผู้คน รวมไปถึงความเอื้ออาทรที่สามารถให้อภัยแก่กันได้อีกด้วย

ญี่ปุนนั้นมีภาพลักษณ์ที่เข้มงวดต่อการตรงต่อเวลา ทว่าคนโอกินาวานั้นมีคำที่ใช้ว่า “อุจินาไทม์ (เวลาโอกินาวา)” ซึ่งเป็นคำที่แสดงถึงเวลาสบายๆ เป็นคำที่แสดงถึงความรู้สึกยกโทษให้อย่างอบอุ่นแม้จะมีการมาสายไม่ว่าจะมากหรือน้อย ดังนั้น กล่าวได้ว่าการมีอายุยืนของโอกินาวานั้นเกิดขึ้นจากการผสมผสานกันระหว่างความแจ่มใสที่เกิดจากความอบอุ่นของผู้คนและเวลาที่ผ่อนคลายสบายๆ นอกจากนี้ ยังเป็นเพราะสภาพอากาศอันอบอุ่น, วัตถุดิบ รวมถึงอาหารที่ดีและอร่อยอีกด้วย